26.8.17

Həmişə gecdir

Həmişə gecdir, həmişə nəzərə almaq lazımdır ki, fürsət yoxdur və bu gün deyilə biləcək sözü, bu gün görülə biləcək işi heç zaman sabaha saxlamaq olmaz, çünki həmişə gecdir. 
"Hələ tezdir" deyən məsləhətpərəst şəxslərdən fərqli olaraq mən deyirəm ki, həmişə gecdir. 
Bu gün görmək istədiyimiz hər bir iş, azından yüz illər öncə görməli olduğumuz işdir. Buna görə də hər nə iş olur olsun, gecikib...
(c) Dr. Əli Şəriəti

22.8.17

Elçibəy barədə qeydlər

Və ya biz kimi itirmişik?..

Bu gün Milli Azadlıq Hərəkatının lideri, eks-prezident və AXCP-nin keçmiş sədri Əbülfəz Elçibəyin dünyasını dəyişdiyi gündür.
Biz “narahat ruh” ifadəsini qəbul ediriksə,  illərdir başımızın üstündə Elçibəyin narahat ruhunun dolaşdığını deyə bilərik. Amma bir şey də var ki, 2000-ci ilin avqustuna qədər olduğunu kimi, indi də ictimai-siyasi meydanda Elçibəy faktoru diridir, sözünü deyən, eşidiləcək həddədir.
                                                 ***
Elə sonuncu mitinqdə coşqulu kütlə aksiyanın məram və məqsədinə aidiyyəti olmadığı halda, birdən-birə “Elçibəy” deyə hayqırmağa başladı. Bəlkə də mən mistikaya varıram, amma “Elçibəy!” şüarı etirazçı insanlar üçün “Ura!” tipli bir səfərbəredici şüara çevrilməkdədir.  
                                                  ***
Elçibəy indi çox populyardır. Xüsusən gənclər arasında yeni bir Elçibəy renesansı gedir – bunu yazsam, yəqin, çox şişirtmiş olmaram. Elçibəy haqqında bir zamanlar səslənən irad vardı: “Gərək o, prezident olub bir siyasi zümrənin təmsilçiliyinə getməyəydi, xalqın lideri, bir növ, ağsaqqal kimi qalaydı”.
Açığı, bu fikri heç vaxt səmimi qarşılamamışam, ancaq belə görürəm ki, Elçibəy ölümündən sonra bu statusa uyğunlaşmaqdadır. Indi onu çox geniş zümrə özününkü bilir. Hazırda Elçibəyi AXCP sədri kimi təqdim etmək, hətta bir az siyasi risk və səhv sayılır. Bəli, vəziyyət elə bir həddə çatıb ki, indi “Elçibəy bizim sədrimiz olub” deməyi “cəbhəçilərin eqoizmi” sayırlar. Bu çox yaxşı haldır, əlbəttə. Elçibəyin onsuz da bu xalqın məhəbbətindən savayı heç nəyi olmayıb, fəqət, məhəbbət haləsinin şöləsi altında bəziləri yaxşı oyunbazlıq da qura bilir.
                                              ***
Elçibəyin fotosunu qəzetinə vurub, Elçibəyə aid kitab yazanlar, özünə “Elçibəyçiyəm” deyənlər, indi çox asanlıqla Elçibəyi hakimiyyətdən devirənlərlə bir cəbhədə dayanıblar. Elçibəy sevgisi bu qədər amorf olmamalıdır, məncə.
Axı “Elçibəyçilik” nədir, onun kriteriyaları nələrdir?
Mənə görə, bu yöndə ən başlıca meyar demokratiyaya sadiqlik, avtoritar rejimlə barışmaz münasibətdir. Demokratiya uğrunda savaşmırsansa, Elçibəyin arzularını gözündə qoyan bir hakimiyyətin boyunduruğu altına girmisənsə, avtoritarizm sənin tükünü də tərpətmirsə, necə özünü “Elçibəy əsgəri” kimi qələmə verə bilərsən, axı?
                                                ***
Saxta elçibəyçilik üçün Güney Azərbaycan mövzusu çox işə yarayandır. Ancaq belə hiylələrlə sadəlövhləri aldatmaq olar. Yada salıram, Elçibəyin sağlığında Güney Azərbaycan məsələsini ən güclü tərənnüm edənlərdən biri Fəzail Ağamalı və onun partiyası idi. Bəli, bəli, sizə qəribə gəlməsin, Fəzail Ağamalı, hətta Elçibəyi onun ideyalarını mənimsəməkdə suçlayırdı. Indi götürün, Elçibəyin o zaman Fəzail Ağamalıya münasibətini. Fəzail Ağamalı özünə “Elçibəyçiyəm” deyən adamlar yeni dövrün fəzailağamalıları ilə də elə Elçibəy kimi davranmalı deyilmi? 
                                                         ***
Bütün böyük insanlar kimi, Elçibəyin də əfsanələşdirilməsi prosesinin içindəyik. Son dövrün, hətta çox təsirli bir lətifəsi də yaranıb, az-çox siyasətlə məşğul olan hər kəsin belə bir hekayəsi var: “Bəyə dedim ki, a bəy, filan-filan…” Yəni, az qala, hər kəs Elçibəylə tərəfmüqabil olub, bu azmış kimi, hətta Elibəyə tövsiyələrini də verib. Təbiidir. Qürurlu müqayisə olmasın, doktor Əli Şəriəti də yazırdı ki, Həzrəti Məhəmmədə o qədər hədis qoşublar ki, Peyğəmbər gərək üç ömür yaşasın ki, o qədər söz desin, başına o qədər iş gəlsin. Bu baxımdan Elçibəy hekayələrinin də çoxalması və onların reallıqdan uzaq olması başadüşüləndir. Problem ondadır ki, əsl nüxsə itib-batmaqdadır.
                                                        ***
Əbülfəz Elçibəyin keçən ad günündə Əli Kərimli, Isa Qəmbər bu problemə toxundular. Onlar problemdən çıxış yolunu da göstərdilər. Çıxış yolu sadədir, Elçibəyin çiyindaşları onun barəsində cəmiyyəti, gəncləri məlumatlandırmalıdılar, bu haqda danışmalı, yazmalıdılar. Dedilər, amma heç kim Elçibəylə bağlı bir hekayət danışmadı. Ümumi təsvirlər, qiymətləndirmələr oldu. Əlbəttə, onlar da doğru idi, fəqət hekayə olmadı. Axı başa düşmək o qədər çətin deyil ki, konkret tarixi hadisə, hekayə daha təsirli və yadda qalandır, nəinki ümumi qiymətləndirmələr.
                                                  ***
Madam, məsləhətverən oldum, o zaman tənqid etdiklərimə oxşamayım, özüm bir hekayət danışım. Danışdıqlarım da birinci mənbəyə dayanır. Onları “Xaqani 33″də Əbülfəz Elçibəydən şəxsən eşitmişəm.
                                                 ***
Əbülfəz bəy deyirdi ki, bir gün eşidir ki, əmək haqlarının azlığına görə Dövlət Neft Şirkətində fəhlələr tətilə başlayır. O zaman şirkətin prezidenti Sabit Bağırov idi. Bəy Sabit Bağırovu çağırır ki, “xəbərin var, işçilərin tətilə başlayır?” Özü də bu elə bir vaxtda baş verir ki, büdcədə pul yox, müharibənin də şıdırğı vaxtıdır. Sabir Bağırov nəinki tətildən xəbərdar olduğunu deyir, üstəlik, qeyd edir ki, aksiyanın öncülü elə özü olacaq.
Bundan sonrasını bilmirəm necə olub, onlar dil tapa biliblər ya yox. Gərək, gerisini Sabit bəy yaza. Deməyim odur ki, prezident və onun məmuru arasında belə bir ideal demokratik mühit olub.                
                                                ***
Daha bir hekayə və yenə də Əbülfəz bəyin öz dilindən. Deyirdi ki, oturmuşdum otaqda, bir də gördüm Nəcəf Nəcəfov (prezidentin məbtuat xidmətinin rəhbəri) əlində ərizə, girdi içəri. O ərizəni prezidentin stolunun üstünə qoyur və deyir: “Bəy, ya mənim maaşımı qaldır, ya da istefa verirəm, bu maaşla mən ailə saxlaya bilmirəm”.
Indi təsəvvür etmək necə də çətindi; prezidentin sağ əli ailəsini dolandırmaq üçün halal maaşının qaldırılmasını tələb edir.
Biz belə bir lideri itirmişik. Başımız sağ olsun…

(Məqalə "Azadlıq" qəzetinin 2013-ci ilin avqust buraxılışında dərc olunub)

5.8.17

Gələcək haqda düşüncələrim

Bu nazir balalarının adamları maşınla vurub öldürməsi şükürlük hadisədir. Sabah, biri gün bunlar "İstiqlal" küçəsində, "Neftçilər" prospektində camaatın balasın sadəcə kefləri istədiklərindən güllələyib, zövq qalsanlar heç təəccüblü olmaz (İnanmasan, Sorokinin "Snayperçi" hekayəsin oxu).
Ola bilməz deyirsənsə, onda soruşum: İnsanı o cür qanlı əyləncəli cinayətdən nə çəkindirə bilər?
Deyəcəksən: Qanun, cəza!
Məndə deyəcəm, sənin ölkəndə qanun yazan adam sənə "otxod" deyən adamlardısa, o nə qanun olacaq?!
Sənin ölkəndə qanun yazan adamlar o kürsülərin rüşvət verib, yaltaqlıq edib tutublarsa, onun yazdığı nə olacaq?
Sonra soruşacam; Azərbaycanda bəyəm elə cinayət varmı ki, pul verib, yalataqlıq edib ondan azad olmayasan?
Sonra deyəcəksən ki, o qanlı əyləncəni həyata keçirməyə mənəvi dəyərlər, vicdan-filan imkan verməz.
Mən də deyəcəm ki, sadəlövh olma. Mənəvi dəyərlərə sahib çıxan adam o ölkədə insanları bir tikə çörəyə möhtac qoyub, korrpusiya yolu ilə aldığı yarımmilyonluq maşınla şəhər küçələrində ağnamaz.
Sonra çox söz deyə bilərəm, amma hər şey göz qabağındadı, çənəmi ağrıtmayım. Görənlər ibrət alsın, görmək istəməyənlər, özlərin növbəti təkərin altında xıncımlanmağa hazırlasın.

Tilsimdən özünüzü azad edin

90-cı illərin əvvəlində, Heydər Əliyev hakimiyyətə gələndə onun reytinqi kəllə-çarxda idi. Reytinqin belə olması, o demək idi ki, xalqın bu şəxsə etimadı və dəstəyi yüksəkdir.
Buna rəğmən Heydər Əliyev nə xalqımızın ən yaralı problemi olan Qarabağ məsələsində bir təsirli iş görə bildi, nə də ölkəni taqətdən salan rüşvətxorluq, yaltaqlıq kimi neqativ halları aradan qaldırdı. Əksinə...
***
3-4 il əvvələ qədər Azərbaycana neftdən gələn pullar kəllə-çaxrda idi. Tarixi boyunca ölkəmizə heç vaxt bu qədər kapital axmamışdı.
Buna rəğmən İlham Əliyev nə xalqımızın ən yaralı problemi olan Qarabağ məsələsində bir təsirli iş görə bildi, nə də külli miqdarda pul olmasına baxmayaraq azərbaycanlıların elementar rifah problemin həll etdi.
Əksinə...
***
İndi göstərdiyim bu iki faktdan sonra kimsə hələ də Əliyevlərin ölkə və xalqımız üçün faydalı olacağını düşünürsə, o adamlara "qəflət yuxunuz şirin olsun" deməkdən başqa əlac qalmır.
Bu adamlar ən güclü vaxtlarında sadalanan məsələlərin öhdəsindən gələ bilməyib. İndi yarımcan olduqları vəziyyətdə bizim üçün nə edə bilərlər?
O başqa sualdı ki, ümumiyyətlə bu işləri görmək üçün onlarda arzu, istək var, ya yox?