Kədər haqqında qeydlər



Diqqət mərkəzində qadındır

İş belədir ki, bizi təsirləndirən ən ciddi əbədiyyat, film nümunələrinin mərkəzi mövzusu kədərdi, qəmdir. Bayaq, Zamin Vəzir Hacı bəy bir film paylaşmışdı, afişasına baxdım ki "Kann" mükafatı qazanıb. Soruşdum ki, bu filmdə depressiya notları ilə doludur? Dedi, hə. 
"Hə" cavabı təəccüblü olmadı, çünki mən müşahidə eləmişəm, sanki "Kann"da filmlər yox, qüssələr, dərdlər yarışır.
Bizim çox sevdiyimiz "Heydər babaya salam" şeirində bir yeri unutmamısınız?
"Heydərbaba, kəndin gunu batanda,
Uşaqların şamın yeyib yatanda,
Ay buluddan cıxıb qaş-goz atanda
Bizdən də bir sən onlara qissə de,
Qissəmizdə coxlu qəmu qüssə de". Qissə farscada nağıl deməkdir. Fikir ver, şair deyir bizdən uşaqlara nağıl danış, amma nağılmızda qəm qüssəni bol elə. Bu dərin və baş ağrıdan bir mövzudur.
Kədər, qəm, melonxoliya təbii hisslərdir və mən də onları özümə məhrəm bilirəm. Belə filmlər, kitablar mənə doğma gəlir. Lakin və lakin mən bu mövzuda hədsiz diqqətliliyin tərəfdarıyam. Bu gün pessimizm çox aqressiv formada təbliğ olunur, sənət əsərlərində də ondan sui istifadə cəhdləri hədsizdir. Belə yanaşma ilə ən elementar problemləri faciəyə dönüdərirlər. Bu xüsusən, mübarizə aparan adamlar üçün yolverilməzdir. Çox təəssüf ki, dəqiq xatırlaya bilmədim, ancaq Leninin pessimist mədəniyyətlə bağlı parlaq bir fikir vardı (kimin yadındadısa şərhə yazsın). Təxminən, belə yadımda qalıb ki, ağlayıb, sızlayan sənət əsərinə alüdəçilik inqilabi hissləri kütəldir.
Mən razıyam ki, nə rejissorların, nə insanların əksəriyyətinin inqlabçı olmaq fikiri yoxdur. Bu belədir. Lakin, dövrümüz elə məzmun alıb ki, indi simanı qouyaraq yaşamaq özü bir inqilabı hərəkata dönüb. Odur ki, mən yaradıcı dostlarımı şairin sözü ilə desək "bizi həyata səsləyən" mətnlər, süjetlər yaratmağa səsləyirəm.
Söhbət heç də bayağı, basmaqəlb, yalançı optimizmdən getmir. Bir nümunə verməklə, çıxışımı tamamlayım.
Məsələn, bu film "Dünən, bu gün və sabah".
Bu filmdə nələr yoxdu? Mən heyran oldum. Bizim cəmiyyəti bu gün narahat edən, ona əzab verən hər şey!
-Talançı bank kreditləri.
- Yoxsul ailə.
- Əfv fərmanı (bu çox maraqlıdır)
- Meşşanlıq
- Yüngü həyat tərzi yaşayanların yüksək materiya barədə danışması və s.
Rejissor bunların hamısın bu filmdə göstərib. Hamısın. Ancaq, bütün bu problemləri elə xoş atmosferdə, elə qəribə optimist tonda verir ki, adam məəttəl qalır. Nə hırıltı var, nə ağlaşma.
Başlığa dönürəm. Haqqında danışdığım film 3 ayrı filmindən ərsə gəlib. Onları birləşdirən isə hər bir filmdə qadının mərkəzi rolda çıxış etməsidir. Birincidə, zəhmətkeş, alverçi qadın, ikincidə meşşan bir varlı qadın, üçüncüdə fahişə qadın. Film 1963-cü ildə çəkilib. Bizim üçün bu gün də aktualdır. Sizin üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyırsa iki şey də deyim. Oskar qazanıb və filmdə SofiaLorenlə, Marçello Mastroiani oynayıb. Baxın, peşman olmazsınız.