Bizim hökumət güclüdür, yoxsa vəhşi

Bilmirəm gedim hayana?

(adını reklam etmək istəmədiyim müğənnidən)

“Tez-tez cəza vermək hakimiyyətin zəifliyi əlamətidir” - deyə Russo yazırdı. İngiltərənin keçmiş xanım baş naziri Marqaret Tetçersə Russoya dəstək sayılacaq başqa bir maraqlı fikir söyləyirdi: “Siyasətdə güclü olmaq xanım olmağa bənzəyir. Əgər siz güclü olduğunuzu dilə gətirirsinizsə, deməli, belə olduğunuza ən azı özünüz şübhə edirsiniz ”.
Gəlin, Russonun fikirləri baxımından Azərbaycan hakimiyyətini nəzərdən keçirək. Zəifdir, yoxsa güclü?
Elə bir ay yoxdur, cəmiyyətimiz hakimiyyətin cəza aparatıyla üzləşməsin. Günü-gündən güclənən bahalaşma, bürokratik məngənələr, polis, məmur özbaşınalığı hər an insanlarda fiziki-psixoloji travmalar törədir. İstənilən sahədə azacıq müxaliflik etmək kifayət edir ki, qara siyahılara düşəsən. Siyahı, əlbəttə, ilkin mərhələdir, bunun arxasınca döyülmə, təhqirlər, həbslər gəlir. Deməli, Russonun qafasına şübhə etmiriksə, hakimiyyətimizin zəif olduğunu dilə gətirməliyik. 
Tetçer düsturuna baxanda da hakimiyyət olduqca zəifdir. Səhər-axşam BTC-yə bəslənmiş ümummilli mahnılar, “politoloqların” əsaslandırımaları ancaq acı reallıqları pərdələməyə xidmət edir. 

Tez-tez Bakı göydələnlərini hakimiyyətin uğuru kimi qələmə verməyə cəhd edirlər. Alın, diqqətlə baxın, Azərbaycan xalqının qəddar düşməni kimi tanınan Mircəfər Bağırovun hakimiyyəti zamanı ucaldılan əzəmətli binaların kiçik bir qisminin siyahısı.


1. Hökümət evi
2. T.Bəhramov adına Respublika stadionu
3. Şəhriyar adına klub
4 .Milli Elmlər Akademiyasının akt zalı
5. M.F.Axundov adına Dövlət Kitabxanası
6. Daxili İşlər Nazirliyinin binası
7. Xalça (keçmiş Lenin) muzeyi
8. Akademik Milli Dram Teatrı
9. Politexnik İnstitutu
10. “Azneft” meydanındakı “Alimlər evi”
Və ayrıca qeyd olunası məqam. Azərbaycanın ən işıqlı insanlarına qənim kəsilən Bağırov bu ölkəni elektriklə təmin etmək üçün Mingəçevir SES tikdirməyi də unutmayıb.
Qayıdaq güc məsələsinə. Zora, fiziki qabalığa, pula dayanan güc heç zaman hakimiyyətin qüdrətli olmasını şərtləndirə bilməz. Və əgər hakimiyyətin gücü deyiləndə bundan öncəki cümlədə sadalananlar nəzərdə tutulursa, biz öz hakimiyyətimizə çox güclü deyə bilərik. Ancaq bu güc kimə gərəkdir?
Öz vətəndaşını əzmək, onları qürurdan salıb itaətkar bir toplum etmək qüdrətli, müdrik hakimiyyət üçün göstəricidirsə, qoy bu halda da bizimkilər sevinməyə tələsməsin. Quldarlıq Romasına və Fironlar Misirinin səviyyəsinə çatmaq üçün onlar hələ çox çalışmalıdırlar.
Bilmirəm, hansı ağılla Henri Toro yazırdı: “Quldarlıq dövründə həbsxana azad insanın ləyaqətli həyat tərzi keçirə biləcəyi yeganə yerdir”. İnsanları hakimiyyətə qarşı dinc vətəndaş itaətsizliyinə səsləyən Toro ya bizdən qatbaqat avantürist olub, ya da Azərbaycan həbsxanaları kimi vərəm çöplərinin at oynatdığı kameraları heç xəyalına da gətirməyib. 
Biz çox pis vəziyyətdəyik. Oxuduğunuz kimi, bu boyda hakimiyyətin zəif, acız olduğunu birlikdə əsaslandırdıq, ancaq onu dəyişə bilmirik. Guya konstitusion hüquq deyilən bir yığın haqqımız var, ancaq praktik olaraq onlardan bəhrələnə bilmirik. 
Cəmiyyət bizi addımbaşı iyrəndirir, hara üz tutaq? Artıq həbsaxanalar da Toronun təsvirindən fərqli olaraq mahiyyətini itirib, orada nəinki ləyaqətli həyat keçirmək mümkünsüzləşib, türmələr heç şeir yazmaq üçün də yaramır.

Ancaq bir yol mütləq var... Bunu isə yazmağa hələ tələsmirəm.


(Bu məqaləm, Bizim Yol qəzetinin 24 aprel 2007-ci il sayında dərc olunub)