Zibilə dönmüş insan

Avropdakı qış istirahətindən dönən ümumilli liderimizin siyasi və bioloji varisi İlham Əliyevin xalqın probleminlə yaşamaqdan şəkər, ürək xəstəliyi tapan məmurlarımızla bahalaşmayala aid keçirdiyi müşavvirədə dediyi bir fikir hələ də qulaqlarımda cingildəyir : “Siz də, mən də, hamiımız bölgələrdə olanda görürük ki, haranın havası da təmizdir, adam rahat nəfəs alır. Amma Bakıya qayıdanda görürük ki, havası ağırdır (`Respublika` qəzeti 23 yanvar 2006)". 

O, havanın ağırlılaşmasına səbəb kimi neft-qaz mədənlərini, tıxacları, artan maşınları göstərmişdir.
Hava durumu dörurdan  da önəmli məsələdir və tarixən  cəmiyyətin ayıq-sayıq nümayəndələri barometr kimi havanı kontrol etməyi lazım biliblər. Məsələn illər öncə ünlü Nazim Hikmət belə yazırdı:

Hava kurşun gibi ağır!!
Bağır
     bağır
          bağır
                bağırıyorum.
Koşun
      kurşun
            erit-
               -meğe
                      çağırıyorum...

Şair və siyasətçinin havaya münasibəti gözlər önündədir. Nazim heç vaxt küçələri zibilləyən solafan torbalar qaygılandırmazdı, bizim prezidentsə lap yaxşı xatırlayıram ekologiya ilə bağlı bir müşavirəsində yalan olmasın on dəfə “selofan torbaları” dilinə gətirib şərəfləndirdi.
Havanı, küçəni çirkləndirən, zay edən, ikrahedici hala qoyan insandır. Bəs sən küçələrdə saatlarla  soyuq havada, öldürücü günəşin altında əməyini satamağa dayanan insana  yeri zibilləməmək barədə necə dərs keçə bilərsən. Sən ona nə təhər anlada bilərsən ki, soyuqlamamaq üçün altına qoyduğun  kardonu, eləcə də evdən gətirdiyin peraşkini yedinmi, onun solafan qabını sonda zibil yeşiyinə atmaq lazımdır. Gülməlidir. 

Adamı dövlət, hökmət ictimai dəyərdən salaraq müəllimlikdən, mühəndislikdən, zabitlikdən sürüyüb qul bazarına tullayıb, indi görün o nə qədər alicənab və sadəlövh olmalıdır ki, belə bir dövlətin qayğısına qalsın.

Bax elə bu təzada görə də Nazim kimi  nəhənglərə  xırda zir-zibillər vız gəlir. Zibil nədi, bir süpürgəçi tapacaqsan süpürüb hər şeyi sahmana salacaq.
Ancaq ictimai motivli zibillər doğurdan da bəladır. Havanı kurşun (qurğuşun) kimi ağır olmasının, zibilliklərin, neft-qaz, karbohidrogen katastrofları, tıxac, tox, ac problemlərini  kökündə daim belələri dayanıb.

İndi insanları ətrafı  zibillətməsinin qarşısın almaq üçün heç səy göstərməkdən mənasız iş yoxdurl. Baxın, şəhər yerlərində adamlar nəinki mədəni çağrışlara heç yedii mərtəbəli “ bura zibil tökənin atası anası əqarabası...” kimi söyüşlərə də əhəmiyyət verməyib istədikləri yerə zibil  tullayırlar.
Bu gün adamlarımızı zilil olmağa, yaxud zibil yerinə qoyulmamağa çalışmaq gərək. Bu çox çətindir ancaq ictimai-ab hava daxil olmaqla atmosferin təmizliyi üçün bundan özgə yol yoxdur. İnanmırsız Nazimə qulaq asaq


 Ben diyorum ki ona :
- Kül olayım
             Kerem
                 gibi
                    yana
                         yana.
Ben yanmasam
              sen yanmasan
                       biz yanmasak,
                       nasıl
                           çıkar
                                karan-
                                       -lıklar
                                          aydın-
                                               -lığa”

(3 mart 2007, `Azadlıq` qəzeti)