3.12.11

Füzulinin betər seksitliyi

Gözünə döndüyüm SSRİ-nın belə bir cəhəti vardı; ən çətin mətləbləri ən sadə dildə geniş xalq kütlələrinə çatdırmaq üçün kitablar buraxardı. Yəqin ki, çoxlarınızın evində o vaxt çıxarılan "Kimya hamı üçün", "Radio-bunu bilməyə nə var". "Kvant fizikası sadə izahlarda" və s bu kimi kitablar olub və ya var.

Mən özümü SSRİ ilə eyniləşdirəcək qədər təkəbbürlü saymıram, sadəcə günlərin bir günü o azman dövlətin təcrübəsində yaralanmaq keçdi ağılımdan. Bu o zaman oldu ki. mən ustad Məhəmməd Füzulinin "Leyli və Məcnun"nu neçənci dəfəsi oxudum.

Oxudum və fikirləşdim; görəsən bütün azərbaycanlıların öydüyü bu əsərdən əslində nə qədər adam agahdır. Mənə görə bu rəqəm lap azdır. Xeyr, mən heç də hansısa qəzəldə hansısa incəlikdən mətləb anlayanları düşünmürəm. Mən bu möhtəşəm əsəri lap bəsit formada insanlarımızın çoxunun bilmədiyini iddia edirəm və buna görə də o əsərin maraqlı bildiyim hissələrini vaxt etdikcə "Vaqifin şirin dilində" yoldaşlarımla paylaşmaq qərarını verdim.
Beləliklə, "Leyli və Məcnun" biz orta məktəbdə oxunanda qadın hüquqsüzluğunu ifşa edən əsər kimi təqdim edilirdi. Bildirilirdi ki, Füzuli qadınların 5-ci sort insan sayılmasına göz yaşı töküb, saçlarını bu dərddən ağardıb. Oysa bunun səhv olduğunu ustad əsərdə təkzib edir və qadınları görün hansı formada aşağılayır.
Füzuli qızları neyçün adam yerinə qoymayıb?
Füzuli yazır ki, oğulsiz insan yox kimidir. İnsanı ölümsüz edən oğludur. Bəşərin və dövranın əsası və qaydası budur.
 Can cövhərinin əvəzi övladdır. Övladı olanın dünyada adı qalır. Xoş o kəsdir ki, övladdan yaryıb; qabiliyyətli oğlu var, dünya dəsgahını onunla bəzəyir, hörməti, izzəti onunla qazanır (şeirin ana dilimizə uyğunlaşdıran N. Rzadır)
Orjinalda şeir aşağıdakı kimidir
Fərzəndsiz adəmi tələfdir,
Baqi edən adəmi xələfdir
Nəsl ilə olur bəqayi-insan,
Nəzmi-bəşərü nizami-dövran.
Can cövhərinə bədəldir övlad;
Övlad qoyan, qoyar həmin ad.
Xoş ol ki, xələfdən ola xoşdil,
Dünyada bir oğlu ola qabil.
Pirayəsi ola dəstgahə,
Sərmayəsi ola izzü cahə.