24.12.11

Bunları etiraf edirəm


Etibar Salmanlının əziz xatirəsinə həsr edirəm

Gənc Etibar məndən etiraflarımı istədi, onun sözünü yerə salsam dünya başıma çökərdi.

Etiraf edirəm ki, etiraf mənim üçün çox çətindir. Yəqin ki, təcrübəsizlikdəndi...

Etiraf edirəm ki, etiraflarım yarımçıq olacaq...

İlk xatırladığım etirafım: BDU-nun 3-cü kursundaydıq. Heydər Əliyevin bacısı Rəfiqə bizə analtik kimyadan dərs keçirdi. Əslində yola verirdi, heç adımızı da sormamışdı. Bir dəfə yəqin ki, şüuraltımdakı əliyeşinaya nifrət məni analoqsuz hərəkətə sövq etdi. Jurnalda Rəfiqənin səhifəsində hamıya “q” (qayıb) yazdım. Bunu təkcə yaxın dostum görmüşdü. Növbəti dərsdə müəllim jurnalı gördü və şok oldu: Bunu kim edib, qışqıranda vicdanım hay verdi, ayağa durub etiraf etdim: Mən
O, çox sakitləşib “ otağı tərk et, get nə vaxt dəli olmadığın haqda arayış gətirərsən onda dərsə buraxılacaqsan” deyib məni qovdu.

Məni “adam” edən atam və bir də onun ixtisası riyaziyyat olub- bunu da etiraf edirəm.

Deyəsən, 2-ci kursa qədər atam mənə əl bulayıb. Döyəndə də həmişə deyərdi “ya səni döyüb öldürəcəm, ya da adam edəcəm” :)

Atam, əmilərimin 2-i, babam 51-53 yaşında ürəkdən vəfat ediblər.  Əvvəl bunu çox dərd edirdim, sonra o qədər əlacsız yataq xəstələrin gördüm ki,  “quş kimi uçub getməyi” özümə də arzu elədim.

Ən qorxduğum ölüm növü “iflic”, ən istəmədiyim ölüm forması isə avtoqəzadır.

Ən zəhləm gedən fikrləri etiraf edirəm: "Heydər Əliyev olmasaydı...", " Bizim millətin bədbəxtçiliyi ondadır ki...", "İlham Əliyev yaxşıdır, ətrafı pis", "Bəzi müsbət şeyləri də görmək lazmdır..." 
İnsanların əksərən kimya düsturlarından hürkməsindən bəzən ləzzət alıram.Mələsən C5H11OH kimi sadə şey axı bunlara niyə mürəkkəb gəlir, deyə düşünürəm.

Son dərəcə optimistəm. Dərdini başqasına şəlləməyə fürsət güdənlərdən qaçıram.

Din mənə çox yaddır, buna baxmayaraq arada mərsiyələri dinləməyə könül verirəm.

Ömrümün laçın vaxtlarında dindar olmuşam, Nəriman Qasımoğlunun təliminə uyaraq namazı azərbaycanca qılmışam.

Dini mübahisələrədən ha istəsəm də qaça bilmirəm; Qamət Süleymanovdan tutumuş, krişnaidlərin, baptislərin, bəhailərin rəhbərlərinə qədər hamısı ilə söhbətləşmişəm. Onlar mənə ov kimi baxıb həmişə J

Son dərəcə filmlərdən uzaq adamam; Ancelina Jolini deyəsən, 3 il var tanıyıram.

Zabit olarkən 2 əsgərim ölüb.

Etiraf edirəm ki, həyatda mənə güc verən mənbələrdən biri həyatımın ən qısa zaman kəsimində belə Heydərizmə biət etməməyimdir.

Orta məktəbdə oxuyanda  23, litseydə oxuyarkən 28, BDU-daysa 32 qız sinif yoldaşım olub. Qızların içində həmişə diskomfortda olmuşam. Bu əksərən hələ də belə davam edir.

İnsanlar niyə qalstuk vurur, bunu səbəbini çözə bilmədiyini də etiraf edirəm. Üst-üstə yığsam bu çağacan qalstuk vurğuğum günlərin sayı 100-ü ötməz.

Bu vaxtadək 3 kostyumum olub; onun birini bəy çıxanda almışdım.

Subaykən mütləq 5 oğlum olmalıdır, düşündüklərim də olub. Bu düşüncəni inanmayacaqsınız, 2000-ci ildə “Azadlıq” qəzetində oxuduğum bir müsahibə dəyişdi. Avropa Məhkəməsindəki hakimimiz Xanlar Hacıyev müsahibəsində "cəmi bir qızım var" demişdi. Məhz o zaman dərk etdim ki, qız ölvadı faciə deyil. İndi iki qızım var J

Həyatımda ciddi iz buraxan şəxslərdən birincisi AXCP sədri Əli Kərimlidir.  2006-ci ildə hər şeyi atıb mühacirətə getmək istəyirdim. Bu addımımdan o məni utandıraraq çəkindirdi. Əli Kərimlini müstəsna şəxsiyyət hesab etsəm də, həmişə onu tərifləməyə tərrəddüd etmişəm. Xüsusən onunla eyni bölgədən olmağım təriflərimi əngəlləyib, ehtiyatlanmışam ki, murdar yerlibazlıq ittihamına tuş gələrəm. 

2008-ci ildə hər şeyi atıb Bakıdan kəndə qayıtmaq istəyirdim. Bu addımın da qabağını iki şəxs kəsdi: Əli Kərimli və Rasim Qaraca.

Köklüklə mübarizə mənə rejimlə mübarizə qədər məhrumiyyət yaşadır. Bir dostumun yazdığı kimi, bulki 200 qramdır, amma onu yeyəndə mən 2 kq kökəlirəm.

Bir gün kitab, qəzet oxumasam ölərəm.

11-ci sinifdə oxuyarkən “oğru dünyasının” söhbətləri başımı xarab etmişdi. O vaxtkı həmyaşıdlarım kimi türmədən ötəri ürəyim gedirdi. Bu arzuma 2003-cü ilin oktyabrında çatdım, türməyə düşdüm.

Etiraf edirəm ki, müəllim işlədiyim vaxtlar üçün bəzən burnumun ucu göynəyir.

İnsanların acizliyini görməkdən  ağır bir şey tanımadığımı, Azərbaycandakı sülalə hakimiyyətindən daha idbarını təsəvvür etmədiyimi, yaltaqlara sonsuz nifrətim olduğunu da etiraflarıma aid edirəm.

 Etiraf edirəm ki, satılmağım üçün hakimiyyətdən başa çatan bu ildə başgicəlləndirici azı 3 təklif almışam.  Hər dəfə bu təklifləri tərəddüdsüz rədd etmişəm. Satılan insanlara yazığım gəlir, axı doğrudan da pulsuz və ya az pulla yaşamaq elə çətin deyil.

Etiraf edirəm ki, ilk dəfə “Biləcəridən o tərəfə” ayağımı 2 il bundan əvvəl qoymuşam.

İnsanlar iki yeməyi “sup” və “perlovanı” niyə bişir, buna da həmişə əsəbiləşirəm.

Orta məktəbdə oxuyanda Bakıya ali məktəbə girəndə, ali məktəbi qurtaranda əsgərliyə gedəndə siqaret çəkəcəyimi deyirdilər. Onların hamısını yanıltdım. İndi-indi oğruncasına siqaretə meyilləndiyimi etiraf edirəm. :(

Etiraf edirəm ki, dünyada qadınlardan qiymətli heç nə yoxdur.

Əbülfəz Elçibəyi gördüyümə, ondan müsahibə aldığıma, bərabər foto çəkdirdiyimə görə özümü məsud sayıram.
Bir gün Azərbaycanda haqq-ədalətin bərqərar olacağına özüm qədər inanacaq başqa biri olmadığını da etiraflarımdan sayın.


Bəsdi hələlik.

23.12.11

Həmşəhrim-Nəcəf Nəcəfovu tanıyaq


  Nə qəm, uğratsa da bir gün məni ifnayə zaman
Mən gedərsəmsə, məramım yenə dünyada durar
                                                                              Sabir

   “Termin” Asim Mollazadəyə aid idi; keçən əsrin sonuncu 10 illiyi və əsrimizin ilk 10 illiyinin(bundan sonrası Allah-kərimdir) bu oynaq və qıvraq siyasətçisi, yaxşı yadımdadır-94 cü ilin payızında Nəcəfin nömrəli gözlüyünü İstanbula gətirmişdi.Gözlüyü cibindən çıxaran kimi “Nəcəf göndərib; şüşəsi sınıb, gövdəsi də əyilib; aldığı yeri sən tanıyırsan.Yerlindir də, gərək düzəltdirəsən”.

Gözlüyü 94-ün mayında almışdıq-“Dərya kənarında yerləşən o şöhrəlti məkandakı” bir etiraz nümayişində iştirak edərkən polis zopa ilə vurmuş,Nəcəfin  yerə düşən gözlüyünün həm şüşəsi sınmış, həm də polisin ayaqqabısının altında qalan gövdəsi əyilmişdi.
“Yerlim yox, həmşəhrimdir”.
O vaxtkı çəkisi Helmut Koldan az olmayan Mollazadə:
”Alə deyirəm  yerlindir də, gərək düzəltdirəsən”
“Həmşəhrimin nökəriyəm”
“Nökər” sözü təxminən 5 il məmləkətin siyasi və publisistik jarqonunda önəmli yer tutdu.Hər dəfə zəng edəndə “Həmşəhrimin nökəriyəm”-deməyimə ürəkdən gülürdü.Fuadın verdiyi kəşfiyyat məlumatına  görə, “Nökər” sözü məmləkətin ən ciddi adamlarından olan Sabit bəyin də dilindən düşmürmüş-“Həmşəhrim”in verdiyi hər suala  Sabit bəy “Nəcəf, mən sizin nökərinizəm”-cavabı  ilə təzim edəndə Fuadgil heyrətlənirmişlər:” Sabit bəy bu sözü harda öyrənib?”
Nəcəfə müraciət forması kimi spontan şəkildə ortaya çıxan “Həmşəhrim” sözünə gəlincə;
Müsavat hökumətinin ordusunda xidmət etmiş ağsaqqalımızdan soruşmuşdum:
“Milli hökumət dövründə də Sabirabad var idimi?Biz inzibati cəhətdən hara bağlı idik?”
“Şəhri-Səlyana bağlı idik”.
Həyatımda Nəcəf Nəcəfov qədər sərrast insan görmədim.
Ən yaxşı bacardığı işi gördü-onun işi qəzet çıxarmaq idi. “Posmertno” verilən heç bir orden-mordenə  də  ehtiyacı yox idi.Onun üçün ən şərəfli mükafat olan “Şeyxül-mühərririn” titulunu bu dünyada alıb özü ilə əbədiyyətə apardı(burada mötərizə açıb deməyi lazım bilirəm ki, yazmaq  da mənim  işim deyil; görə biləcəyim ən yaxşı iş-şadlıq evinin qabağında gözətçilikdir;bir dəfə aralarında böyük yaş fərqi olan bəylə gəlini bəyin köhnə sevgilisindən  qorumuşam;bunun əvəzedilməz zövqü dünya durduqca bəsimdir).
Onu 80-ci illərin əvvəlində tanımışdıq. O vaxtkı “Kommunist” nəşriyyatının yeganə  müsbət cəhəti-qəzet və jurnallar redaksiyalarının  əksəriyyətinin  eyni yerdə olması idi.Rus dilli mətbuatın o vaxtkı “oppozisyoner” təmsilçiləri intellektual səviyyələri etibarı ilə çox qabaqda idilər-əqidə  dostumuz  Azər Mürsəliyevin  yaxınları  sırasında Rüstəm Arifcanov vardı, Rauf Talışinski vardı və əlbəttə ki, Nəcəf Nəcəfov vardı.Məmləkətin “Molla Nəsrəddin”dən “Açıq söz”ə qədər olan azad mətbuat dalğasının susmasından sonra keçən 70 ildə  Anarın “Qobustan”ı və Əkrəm Əylislinin “Azərbaycan”ı  ədəbiyyat və düçüncə tariximizdə önəmli izlər buraxmışdı.Ancaq 80-in ortasında Moskvadan əsən rüzgarlar Azərbaycanın 70 il təzyiq altında saxlanmış siyasi potensialının da hərəkətlənməsinə səbəb olmuşdu.Bu potensialı yönləndirmək vəzifəsini öz üstünə götürən adam Nəcəf Nəcəfov oldu. “Molla Nəsrəddin”i təbiət özü yaratdı, zəmanə özü yaratdı”-Cəlil Məmmədquluzadənin bu etirafını 80 il sonra “təbiətin və zəmanənin ixtiyarına buraxmadan”  “Molodyoj Azerbaydjana” qəzetinin səhifələrində həyata keçirən tarixi şəxsiyyət Nəcəf idi. O, oturduğu kreslonu sovet rejiminin başına vuraraq xalqın arasına enən ilk ADAM idi-Anadolu Türklərinin sərrast deyimi ilə, “Adam kimi adam” idi.”Molla Nəsrəddin”i təbiət özü yaratmışdı, zəmanə özü yaratmışdı”-bunu anladıq; ancaq “Azadlıq” Nəcəfin  özü yaratmışdı.
“Azadlıq”ın ilk nömrəsinin çıxdığı günkü həyəcanımızı məmləkətin  anarxist dərəcədə demokrat insanı olan mərhum Mövsüm Əliyevlə bölüşmüşdük.
”Mövsüm, 26 Bakı komissarını niyə güllələyiblər?”
“Bilmirsən, alə?Onlar bankdan qızılı oğurlamışdılar.Bankda da qızıl olmayanda pulun heç bir dəyəri qalmır.Kağız kimidir, sil .......... at o yana”
20 yanvardakı növbəti işğaldan sonra ən böyük zərbə alan “Azadlıq”ı yenidən toparlamaq işini də, əlbəttə ki, qəzetin mühərriri Nəcəf öz üstünə götürdü.Xalq Cəbhəsinin Nərimanov tərəflərdəki binasında keçirilən iclasında hamını dinlədi.Qəzetə işə girmək istəyən Sirus Zindadelin “Nəcəf, niyə biz bunları yazmayaq:pervaya daça KQB, vtoraya daça KQB?” Sirus danışdıqca onun fikrinin cavanların üzərində olduğunu hiss etməmək mümkün deyildi.Necə ki, elə də oldu:”Azadlıq” ın Vəlidən, Elçindən(hər ikisi dünyasını dəyişib) Muxtardan, İsraildən, Qənimətdən, Bahəddindən, Rovşən Əliyevdən, Əli Kərimlidən və b.(adlarını unutduqlarım bağışlasınlar) ibarət olan o vaxtkı yazar və müxbir heyəti qəzeti məmləkətin mətbuat tarixinin qızıl səhifəsinə  çevirdilər...
Xəstələyini Sabit Bagırov dedi.
“Təhlillərini göndərirəm.Doktora göstər.Almaniyaya müalicəyə gedəcək”.
Müalicəsi barədə Sabit bəydən tez-tez məlumat alsam da, artıq “Nökər” sözünü tədavüldən çıxamışdıq.
Son təhlilləri 99-un noyabrında gəldi.İstanbul universitetinin Çapa tibb fakültəsində  professor Deniz Sargına göstərdim.
“Bu təhlillər ümid verici deyil”.
“İsraildə Şimon Slavin adlı bir professor əməliyyata boyun olur.Sizcə, faydası olmazmı?”
“Şimon Slavin son araşdırmaları barədə bizə də məlumat verdi.Əməliyyatı boynuna götürürsə, demək ki, ümidvardır”.
Xəstəxanadan çıxanda ayaqlarım bir-birinə dolaşdı, kəllə-mayallaq oldum.Əslində düppədüz asfaltın üstündə gedirdim...
Ölüm xəbərini 1 ay sonra Asim verdi.İstanbulun Richmond otelindəki səhər yeməyində “Həmşəhrim”i soruşdum.Natura   etibarı ilə səbrli adam olan Mollazadə, çəngəl-bıçağı yerə qoydu, pıçıltı ilı  “Soruşma, rəhmətə getdi.Əsəblərim pozulub”-dedi.Küçəyə çıxıb Taksimə qədər səssiz-sədasız yürüdük.Sadəcə Galatasaraydan keçəndə sol tərəfə dönüb gözlüyü aldığımız yerə baxa bildim.
10 il oldu gedəli.
20 il oldu “Azadlıq”ı çıxaralı.
Gedişindən sonra mətbuat  böyük ölçüdə  “ağlı dar, vücudu yekə”, peşə vicdanını özünün iylənmiş və paslanmış ehtiraslarına qurban edənlərin  əlində qaldı....

“Məlikniyaz xanzadələr başıydı
At belində üzüklərin qaşıydı
Əfsanətək pərilər oynaşıydı
Qəm günündə bir kəndi mat edibdi
Qeyrətə bax, baş götrüb gedibdi.


Şəhriyarın bu misralarını hər kəs özü istədiyi kimi yozsun....

Mayis Əlizadə

22.12.11

Yaltaqlar

Mən Azərbaycandakı yaltaqlara paxıllıq edirəm. Xoş onların halına, dünyanın heç bir yerində yaltaqlara nəsib olmayan xoşbəxtlik onları əhatə edib.
Onlar zehinlərini, fantaziyalarını heç zərrə qədər də əziyyətə salmadan ölkəmizdə kef edirlər.

İki gündür hökumət qəzet və televlərində "Nəsir İmanquliyev fenomeni" barədə basıb bağlayırlar. İlham Əliyevin xanımının babasıdır. Bu səbədəndir ki, o indi məşhurluğun zirvəsindədir.

Hakim ailənin "məşhurlarının" çoxluğu milli yaltaqlar üçün əlverişli, əvəzsiz mühitdir.
Bu qeydləri yazanda AZTV deyir: "Nəsir müəllim söz-fikir azadlığına müstəsna önəm verib". 

21.12.11

Sizi güdürlərsə, siz də gizlənin - bu, çətin deyil

İnternetdə təhlükəsizliyinizi qorumağın sadə yolları haqda

Parol

Təhlükəsizlik hər yerdə parolunuzdan başlayır. Internetdə əsas istifadə etdiyimiz 3 alət var: Facebook, e-mail və Skype. Bunların hər birinin “canı” bir şeydədir - PAROLda.
Unutmayın, parolunuz 8-16 simvoldan ibarət olmalıdır. Parol üçün rəqəmlər, böyük, kiçik hərflərin istifadəsi məsləhətdir. Heç zaman özünüz ilə bağlı sözləri parol etməyin. 
Xakerlərin birinci və əsas addımı primitiv parol yoxlamaqdır! Bu üsul “bruteforje” adlanır. “Bruteforje” ilə nəzəri olaraq hər bir parolu sındırmaq olar. Uzaqbaşı belə parolu sındırmağın vaxtından söz gedə bilər. 

Parol kimi telefon nömrənizi, doğum tarixinizi, uşağınızın adını, maşınınızın nömrəsini lap tərsinə və yaxud rus əlifbası ilə yazıb istifadə etsəniz, bunu tapmaq çox asandır
Yaxşı parolun nümunəsi - hoaiYp3(al0FKz özünüzə belə bir parol fikirləşin. Belə parolu sındırmaqdan ötəri illər lazımdır. Çalışın bir parolu bir hesab üçün istifadə edin. Çünki bir parolu bir neçə server üçün işlətsəniz, parolun qırılması o hesabların hamısının əldən getməsi deməkdir.

Facebook
Facebook bir internet səhifəsidir. Əksər səhifələr kimi po defaultu “http” protokolu ilə işləyir. 
Http (hyper text transfer protokol) protokolun dərinliyinə getməyəcəyəm, əsas onu bilin ki, bu protokol heç bir kriptoqrafiya (“şifrovaniye”) işlətmir və ona görə istifadə üçün təhlükəlidir. Istənilən halda sizin hər bir bu protokolla istifadə etdiyiniz saytda fəaliyyətiniz izlənə bilər. Bu protokol barəsində ətraflı bu internet səhifədə oxuya bilərsiniz: http://en.wikipedia. org/wiki/HTTP

Təhlükəsizlik(conspiracy) internetdə çox vacib olduğundan “https”(http secure) protokolu yaradılıb. Bu protokol ilə istifadə etdiyiniz zaman sizin heç bir fəaliyyətinizi izləmək heç kim üçün mümkün deyil! Təsadüfü deyil ki, ərəb inqlabarı başlayan zaman facebook ve twitter https protokolunu dəstəklədilər!

Https protokolu necə istifadə etmək lazımdır?

Çox sadə - adres sətirinə, facebook.com əvəzinə HTTPS://facebook.com daxil edin. Ondan sonra açılan səhifəyə arxayınlıqla mailinizi və parolunuzu yazın.Facebook səhifəsində sağ yanda  hesab/ hesab tənzimlənmələri /Hesab Təhlükəsizliyi / mərhələlərini keçib orda da” https on” dəyişikliyi etmək lazımdır və bu su içmək qədər asandır. Mobil nömrənizi facebooka əlavə etməklə sizə əlavə təhlükəszilik qazanmış olursunuz. Burda “send me sms”(ve yaxud e-mail) funksiyasını qoşmaqla siz başqa bir adam hardansa sizin hesabiniza daxil olarsa dərhal xəbərdarlıq smsi alacaqsınız və müdaxiləni önləməkdən ötəri siz facebookdan təlimat alacaqsınız.
Xülasə, yadda saxlayın: Facebook.com yox,  https://facebook.com !
Bunu da bilin, əgər internetdə danışdığınıza adam da https  işlətmirsə, onun vasitəsi ilə sizi izləmək olar. Buna görə YOLdaşlar hamısı httpsləşməldirlər.
  
Skype

Burda heç bir problem yoxdu! Skype-də sizi heç cür izləmək mümkün deyil. Bircə unutmayın, skype-dən telefona zəng etsəniz, həmin telefonla sizi dinləmək mümkündür. Siz əksər smartfonlara skype yükləyib, bir reklamda deyildiyi kimi, rahat-rahat skype ilə danışa bilərsiniz.

Mail

Sadaladığım sadə 3 təhlükəsizlik üsullarından başqa internetdə hər bir fəaliyyət üçün kifayət qədər məxfiliyi dəstəkləyən servislər var. Məsələn, VPN (Virtual Private Network ) və məşhur Vikiliks-in istifadə etdiyi TOR (daha ətraflı burada https://www.torprocect.org).

(c) müəllif bir xeyrxahdır

Ev almağın yolları

Dostumla dünən oturduq kompüterin qarşısında və müxtəlif bankların verdiyi ipoteka şərtlərini ələk- vələk elədik. Bəlli oldu ki, mənim Bakı şəhərində orta səviyyədən də aşağı mənzil almağım üçün iki Natiqə, daha doğrusu onların əmək haqqna ehtiyacım var. Əslində bunu iki il əvvəl də dərk etmişdim, sadəcə hamımızda olur da, şeytan məni yoldan çıxarmışdı ki ipoteka ilə kirayələrdən canımı qurtara bilərəm...
Yaxşı ki, tövbə qapıları həmişə açıdqır. Bu gün ipoteka mövzusuna tövbə etdim.

Mənim kənddə bir qohumun var. Qabaqlar hər dəfə onu görəndə ev alıb almamağımı soruşurdu. Hər dəfə "yox" cavabı verəndə məni o ki var danlayırdı. 
Guya ki, qəsdən ev almıram, kirayələrdə yaşamaq misilsiz həzz mənbəyimdir filan.
Bir gün əlimə qələm dəftər alıb, sadə riyazi hesablama ilə qohumu başa saldım ki, ay qardaş mənim indi şərtlər və maaşımla Bakıda ev almağım mümkün deyil. Sağ olsun, qohumun anlayışlı insanmış İndi məni görəndə daha soruşmur ev almışam ya yox, sualı belə qoyur: "Dayıoğlu evdən-zaddan ələ keçirməmisən?" :)

Qohum da anlayır ki, sıravi azərbaycanlı  Əli Əkbərin bir şeirində dediyi kimi ev almaq, qabağa düşmək üçün ya kiməsə atmalı, ya da kimisə satmalıdır.

Məcnunun "kiçik toyu"

Leyli və Məcnun haqda söhbətlərimizi davam etdiririk.Yazının əvvəli burda
Siz Qeysin nə vaxt sünnət olduğunu bildirdiniz? 10 yaşında bu mərasim baş verib.
Daha ciddi məsələ Qeysin Məcnuna çevirilməsidir. Biz xüsusi auditoriya seçməsək, küçədə 10 nəfərdən Məcnun barədə soruşsaq onlar bu zavallının başına gələn müsubətə görə Leylini, o çağın qayda qanunlarını qınayacaqlar.
Lakin, "Lelyli və Məcnun"un (Füzuli) lap əvvəlin diqqətlə oxusaq, onda nə Leylini qınamağa haqqımız olur, nə də bir başqasını.
Əsərdən bəlli olur ki, Qeys dünyaya gələn kimi öz arzusunu ifadə edir və bu arzusu nəymiş birlikdə öyrənək:
"Ey zülmkar dünya! Bildim ki sənin qəmin çoxdur, qəmçəkənin isə yoxdur. Mən gəldim ki sənin qəminlə dost olam.
Heç ləng tərpənmə, harda qəm varsa, mənim nazik ürəyimə sal.
...Həmişəlik məni qəm əsiri elə və bu qəm payımı azaltma, ömrümü zövq ilə keçirmə
(şeiri ana dilimizə uyğunlaşdıran N. Rzadır)".
Göründüyü kimi, Qeysin bu faiı dünyada iki ayağını bir başmağa dirəyib istədiyi tək şey dərd, kədər, qəm olub ki, onu da Uca Mövlamız xəsislik etmədən artıqlaması ilə veribdir (kədər pul, para, rahatlıq deyil ki).
Bir daha xatırladım ki, bu Məcnunun hələ bələkdəykən dilə gətirdiyi və sonacan sadiq qaldığı arzusudur. Deməli, Məcnunun halına yanmaqda, ona acımaqda biz yanılırıq, yersiz ürəyi yuxalıq edirik.
Füzuliyə inansaq Qeys dünyanın ən xoşbəxt insanlarındandır, çünki doğulandan gündən peşində olduğu arzusuna son nöqtəyək yetib.
 Bu işdə ona Leyli kömək olub, buna görə də bu qıza da, onun valideynlərinə də savab düşür.

20.12.11

Türk və talış

Bakıda " erməni qəbiristanlığı"nı uçurulub dağıdılanda (2006-ci il) hökumətinin bu vəhşiliyinə "faşizm" adı verənlər az olmadı. Açığı hökumətin etdiklərinin qarşılığında ona yapışan ittiham idi.

Ancaq çox keçmədi 2007-ci ildə hökumət məşhur “Bibiheybət” qəbiristanlığının bir hissəsini yerlə bir etdi, ordan keçənlər yollara səpilən müsəlman övladlarının kəllə, qol, qıç sümüklərinə günlərlə şahid oldular.
***
17 dekabr 2011. Azərbaycan hakimiyyəti türmədə ölümünə bais olduğu talış xalqının öndəgedən alimi Novruzəli Məmmədovun ruhuna savaş açır; onun  əmlakı müsadirə olunur. İnternetdə bu kardlar yayılır, talış dostlarım xüsusən övkələnir. Bilirəm ki, çox vaxt dilə gətirməsələr də onların bəzisində milli kimliklərinə görə zülmə tuş gəldikləri barədə düşüncə var.

Cəmi bir gün ötür: Azərbaycan hakimiyyəti günahsız yerə məhbəsə atdığı türk millətçisi Tural Abbaslının evini vandalcasına uçurur, onun əzizlərinə fiziki zorakılıq göstərir...

Mənə belə gəlir ki, sadaladığım 4 fakt bizə öz müsibətimlərimizi anlamağa aydın dəlillərdir. Azərbaycan hökuməti balans siyasətini nədə də imitasiya etsə də, zülm məsələsində ona tam riyyət edir. 
Bu ölkənin talışı qədər türkü, türkü qədər ləzgisi, tatı, kürdü, saxuru Əliyev adlı bəlanın qurbanlarıdır.
 Xülasə, mənə görə bizdə Azərbaycanın entik çoxluğu türklərin “ölkəni kürdlər edir, ona görə bu gündəyik”, etnik azlıqların “ ölkədə türk hegemonluğu var ona görə bu haldayıq” düşüncəsi bizi demokratiya, firavanlıq, qardaşlıq uğurunda apardığımız mübarizənin önünə tullanılan böyük kötükdür. 


Kötük özü bilər, heç olmaya biz kötük olmayaq.

19.12.11

İlham Əliyev, xoş getdin!

Əli Kərimli gənclərlə görüşdə-18 dekabr 2011
...bütün dünya xalqları başa düşürlər ki, hansı diktator daha qəddardırsa, daha acı tale yaşayacaq. Hamı dərk edir ki avtoritarizmin bütün qalaları aşacaq. Onların içində Azərbaycandakı sülalə rejimi də mütləq olacaq.
Amma o vaxta qədər hamımızın, eləcə də İlham Əliyev və onun ətrafındakıların da  seçim imkanı var. Onunlar onsuz da labüd sonluğa, məğlubiyyətə  gəlib çıxacaqlar. Bu məğlubiyyətə iki yolla gələ bilərlər:

Birinci yol ondan ibarətdir ki, baş verənlərdən gec də olsa nəticə çıxardırlar,
xalqa qarşı siyasətlərini dayandırırlar,
xalqının mərhəmətinə ümid bəsləyib
bağışlanmaq,
 rəhm istəyirlər,
islahatlara başlayıb özlərini bir təhər xilas etmiş olurlar.

İkinci yol bu gün onların getdikləri yoldur: Heç nəyə baxmadan öz güclərinə,
pullarına arxayın olurlar,
zalımlıqlarından əl çəkmirlər,
addım-addım onsuz da yaxın olan uçuruma doğru irəliləyirlər.
 Bu da onların seçimdır, biz onların da seçim haqqına hörmət etməliyik. Özünüz bilin, ya bu xalqın iradəsi ilə hesablaşın, yaxud da uçurum sizi gözləyir gedin ora doğru!

(AXCP sədri Əli Kərimlinin 18 dekabr 2011-ci ildə gənclər görüşündəki nitqindən)

17.12.11

Bakirəlik

Adam bilmir gülsün, ya ağlasın.
Bir etibarlı yoldaş mənə sirr açdı. O dedi ki, Ədliyyə Nazirliyinə və Dövlət sərhəd xidmətində işə düzələn qızlardan bakirəliklə bağlı sənəd istəyirlər. Bir az araşdırdım, öyərəndim ki, DSX-də artıq bu məsələ aradan qalxıb, amma nazirlikdə qalıb. Nazirliklə danışdım, inkar etdilər.

Ədliyyə nazirliyində işə girmək üçün tələb olunan sənədlər arasında yuxarıda yazılanı yoxdur. Onu nə adla, nə məqsədlə istəyirlər, şeytanında xəbəri yoxdur.
Mən düşünürəm, bəlkə Ədliyyə nazirliyini monastra zada çevirirlər. Yoxsa bakirə qızları ora toplamağın hansı anlamı ola bilər?
Qızlardan belə bir sənəd istənilməsi, insan haqlarına qarşı hayqırıdır, insanın ləyaqətini ələ salmaqdır. Bu cür haqsızlıqla üzləşən xanımlar, gərək susmasın, yazsın, pozsun, ucadan danışsınlar. Bəlkə onda nazirlikdə oturan parabeynləri utandıra bildik...

Ölkəmizdə Nyüton peyda olub, ya da analoqsuz məddah

"Akademik Cəlal Əliyev Azərbaycanda fiziki-kimyəvi biologiya, xüsusən də biokimya və biofizika sahələrində tədqiqatları genişləndirərək yeni tədqiqat istiqamətlərinin -
 molekulyar biologiya,
molekulyar genetika,
gen və hüceyrə biotexnologiyası,
riyazi biologiya və
bioinformatiknın inkişafının əsasını qoymuşdur".
Əfəndilər, bu fikirləri akademik nazir Əli Abbasova məxsusdur (mənbə http://www.azerbaijan-news.az/index.php?mod=3&id=4713 ) .
İndi biz iki həqiqətdən birini qəbul etməliyik; ya Cəlal Əliyevin Nyüton qədər ixtiraçı olduğunu, ya da Əli müəllimin kifayət qədər yaltaqlığını.
 Necə deyərlər, igid əsgər iki yoldan birini seç, ya azad ol, ya candan keç :)

15.12.11

Onu öldürmək istəyirdilər, o özü bu işi gördü

Anar Mahmudoğlu desəm, hər şey aydın olarmı? Hz.Əlinin zülfüqarı kimi qələminin hər iki ucundan qan süzülən biri...
İlham Əliyevə "çoban" yazacaq qədər cəsarət sahibi...
Amma, düşünürəm, insan necə bu qədər böyük savaşlarda boy göstərərkən xırda əngəllərdə ilişib qala bilir?
Anarın qızı ilə mənim qızım eyni sinifdə oxuyurdu. Uşaqların "müəllimlər müəllimi" olan müəllimini bir gün məktəbdən çıxardığını eşitdik. Əsdik coşduq. Çünki dediyim kimi o sıradan bir müəllim yox, müəllimlər müəllimi, əfəndi bir adam idi. O adama haqsızlıq edildiyini  Anar da, mən də bildim. Həm də necə bir dəhşətli haqsızlıq...
Bir gün öyrəndik ki, bu haqsızlığın arxasında bir xanım var. Kimmiş o ? 
Anar bəyin təmsil olduğu partiyanın sədrinin həyat yoldaşı. Və bu bəs etdi ki, Anar bəy ürək dağlayan, vicdanımızı sızladan haqsızlığa susun. Anar bəy, mübarək qələmini bu haqda heç işlətmədi. Bunu normal qarşılamaq olarmı? Bir ziyalıya bu yaraşarmı?
Bəli, bu aralar onun başında çox qara yellər əsdi. Ancaq bu əsla və əsla bircə abzas da olsun bu dəhşətli haqsızlıqdan yazmasına mane ola bilməzdi.
Bu gün eşitdim ki, Anar haqsızlığa uşağını o məktəbdən çıxarmaqla etiraz edib. Bu etirazdır, ancaq lal etirazdır.  Anarın xarakiri etməsidir, bizsə ondan üsyan gözləyirdik...
Bununla da Anar bəy, bu günlərdə onu ölümlə təhdid edənlərin niyyətini özü reallaşdırmış oldu.
The End


12.12.11

Elçibəy vəzifəsini dondurmuşdu, İlham Əliyev isə...

Mən dünyanın son nəticədə ədalətli olduğuna inan adamam. Ədalət gec-tez öz yerini tutur. Bir bəsit örnək verimmi?
1993-cü ilin iyun qiyamından sonra Elçibəy hakimiyyətinin bir çox məmuru vəzifələrini "dondurduqları"nı bəyan etdi. O, zaman Ali Məclisin sədri Heydər Əliyev cəbhəçilərin bu hərəkətinə özünəməxsus formada ironiya edirdi: "İndi nə edək, o vəzifənin üstünə isti su çökək ki, donu açılsın"-deyirdi.
və 2003-cü il gəldi, azərbaycanlılar vəzifənin dondurulmasından yox, bunu yazmaq nə qədər xoş olmasa da, İlham Əliyevin hakimiyyəti mənimsəmək üçün vəfat etmiş atasını soyuducuda saxladığından danışmağa başladılar. 
. Bu təbiətinmi deyək, tarixinmi deyək, Əbülfəz Elçibəyin qisasını amansızlıqla alması idi.  

Heydər Əliyev öldü, Əliyevçilik də öləcək


Bu gün Azərbaycanın 3-cü dövlət başçısı Heydər Əliyevin vəfat etdiyi gündür (bəzi iddialara görə onun vəfat tarixi 31 iyuldur). O sağ ikən belə bir illuziyalar vardı ki, heç vaxt ölməyəcək. Konkret sitat da verə bilərəm. "O ölməyəcək, İsa Peygəmbər kimi qeyb olacaq "( Milli Dövlətçilik partiyasınn sədri Sabir tanrıverdiyev).
O xəstəxana da olarkən yapçılar üzlərinin qırmızı yerinə salaraq ölümün ondan yan keçəcəyini bəyan edirdilər.
Nə oldu? Heydər Əliyevə görə təbiət qanunlarını dəyişmədi, o vəfat etdi.
Bunları ona görə yazıram ki əmin olaq, təbiət kimi cəmiyyətin də dəyişməyən qanunları var. Bilək ki, bir gün, zülm və ədalətsizlik kimi hələ də aramızda olan əliyevçiliyin də sonu gələcək. Bir gün bu qəddar, yalan və talan üstündə qurulan səltənət də çökəcək. O zaman bizə "YAP dünənin, bu günün, sabahı partiyasıdır" sözləri düşük lətifə təsiri bağışlayacaq

10.12.11

Əli Kərimli dedi ki..


 AXCP sədri Əli Kərimlinin bu gün bir dəyirmi masada ölkəmizdə insan haqlarının kütləvi pozuntuların səbəbləri barədə çıxışını dinlədim. O, əsas səbəbkar Əliyev rejimidir dedi, amma...

" Tək rejimlə məsələ kifayətlənmir. Mən Azərbaycanda hüquq mühafizə orqanlarının vəziyyətini qabartmaq istəyirəm. Azərbaycandakı rejimlərdən də sərt rejimlərin tarixini araşdırmışam. Hətta Cənubi Afrikadakı aparteit rejimində məhkəmələr bir çox hallarda həmin o aldıqları sifarişlərin icrasından  imtina ediblər. 
Hindistan İngiltərənin müstəmləkəsi olanda məhkəmələr yuxarıdan gələn  sifarişlərini yerinə yetirməkdən imtina edirdilər.
 Pakistanda bu yaxınlara qədər xuntaya qarşı mübarizənin önündə hakimlər gedirdi, iradə qoyurdular.  Bunları niyə qabardıram? Əlbəttə, bizdəki rejimin nə qədər yaramaz olduğunu, mənfur və geri zəkalı olduğunu biz də dünya da bilir. Amma bu fakt bütün toplumu məsuliyyədən azad etməməlidir”.

Şərin qulluqçularını utandırmalıyıq

AXCP sədri dedi ki, ictimai-siyasi fəallar şərə xidmət edən insanları utandırmaqdan əl çəkməməlidir: “ Azərbaycanın hüquq-mühafizə orqanlarında çox ciddi aşınma var. Bu aşınma yalnız peşəkarlıqla bağlı deyil, ən əsas insanlıq amili ilə bağlıdır. Elə edilməlidir ki, belə insanlar hərəkətlərinə görə öz ailəsi, qohumları, yaxınları arasına çıxa bilməsin”.

9.12.11

Rüşvətxorluq

Dünya ölkələrində korrupsiyanın miqyasını müəyyənləşdirən “Beynəlxalq Şəffaflıq” təşkilatının hesabatına görə, 183 ölkə arasında ən çox korrupsiyalaşanı Somalidir.
 Bu ölkənin adı yəqin, qulaqlarınıza tanış gəldi. Yanılmamısınız, insanları bir tikə çörək üçün dünyaya əl açan Somali...


Hesabatda biz korrupsiyanın səviyyəsinə görə qonşularımız Ermənistan və Gürcüstandan bərbad durumdayıq. 183 dövlət arasında Azərbaycan 143-cü, Ermənistan 129-cu, Gürcüstan isə 64-cü yerdə qərarlaşıb. 

“Beynəlxalq Şəffaflıq”ın son hesabatı Azərbaycanda rüşvətxorluğa legitimlik qazandıranların bir ciddi arqumentini də əllərindən alıb. Bizimkilər Ermənistanın və Gürcüstanın korrupsiya siyahısında bizdən yuxarıda olmasına nə deyirdilər? Deyirdilər ki, o ölkələrdə  pul az olduğundan, iqtisadi proseslər və buna bağlı olan rüşvət də azdır. 


Somali nümunəsi bu “arqumenti” darmadağın etmədimi? Hər halda, ən cığal adam da razılaşacaq ki, Somalidə pul qonşularımızdan azdır, iqtisadi proseslər yerlə sürünür. Yuxarıdakı “arqumentə” inansaydıq, onda Somali “Beynəlxalq Şəffaflıq”ın hesabatındakı yerini 180 dərəcə dəyişməliydi.

Hesabatda öncüllük Norveç, Isveç, Danimarka kimi proqressiv və demokratik Qərb ölkələrinə məxsusdur. Indi ritorik sual yaranır: necə olur ki, “dünyanın hər yerində rüşvət ola-ola” Qərbin demokratik ölkələrindəki insanlara firavanlıq, bizdə isə fəlakət yaradır?

8.12.11

AXCP sədrləri

AXCP-nin ilk sədri Əbülfəz Elçibəyi Əliyev hakimiyyəti düz 4 il faktiki ev dustağı kimi cəmiyyətdən təcrid etməyə çalışdı.  Elçibəyin Kələkidən Bakıya gəlməsinə, böyük siyasi proseslərə qoşulmasına imkan vermirdilər. 
AXCP-nin ikinci sədri Əli Kərimlinin isə 6-cı ildir ki, ölkədən çıxması rəsmən yasaqlanıb. Ona da absurd səbəblə pasport verilmir. Bunu bilməyiniz gərəklidir

5.12.11

İlham Əliyev niyə belə oturur?

Dövlət başçısı İlham Əliyevin oturuşu bütün azərbaycanlıları narahat edən məsələyə çevirilib. Bu elə bir məsələdir ki, desəm  öldürərlər, deməsəm ölləm.
Hamı xısın-xısın bundan danışır, hamı izah axtarır; axı o niyə belə oturur? Niyə?
Gecə mən NLP məqalələrindən deyəsən, tapdım bu sirrin açmasını . O məqalədə göstərilir ki, qolları və ayağı çarpazlaşdıraraq oturmaq, insanın daxili narahatlılığından, özünə inanmsızlığından və müdafiə olunma taktikası seçməsindən xəbər verir. Bunun əksi isə adamın daxilən rahat, sakit və hücumçu olduğuna əlamətdir.
Beləliklə, çox güman ki, İlham müəllim yuxarıdakı məlumatdan xəbərdar olaraq, daxili gərginliyini, qərarsızlığını rədd etmək üçün ifrat formaya əl atır və belə oturur. yəni onun bu oturuşu əslində təbii deyil, öz hisslərini maskirovka etməkdir.

Mənim qənaətimi filosof Ağalar Məmmədov da öz yazısında təsdiqləyıb. Ondan sitat: "Rəsmi görüşlərdə İlham Əliyevin oturuşuna fikir verin. Doğrudanmı onun ətrafında bir nəfər tapılmır bu adama deyə bilsin ki, heç olmasa rəsmi görüşlərdə ayaqları kor bucaq qədər aralayıb oturmaq bəsitlik göstəricisidir?! Bu oturuşun tərcüməsi belədir: “Əcəb eləyirəm!”
Mərc gəlirəm ki, xalqımız kresloya yayxanan prezidentinə baxıb, öz dövlətinin nə qədər güclü olduğuna inanır! Halbuki, bu “ağanəzərəmlik” nümayişi əslində natamamlıq kompleksinin ifadəsidir".

3.12.11

Füzulinin betər seksitliyi

Gözünə döndüyüm SSRİ-nın belə bir cəhəti vardı; ən çətin mətləbləri ən sadə dildə geniş xalq kütlələrinə çatdırmaq üçün kitablar buraxardı. Yəqin ki, çoxlarınızın evində o vaxt çıxarılan "Kimya hamı üçün", "Radio-bunu bilməyə nə var". "Kvant fizikası sadə izahlarda" və s bu kimi kitablar olub və ya var.

Mən özümü SSRİ ilə eyniləşdirəcək qədər təkəbbürlü saymıram, sadəcə günlərin bir günü o azman dövlətin təcrübəsində yaralanmaq keçdi ağılımdan. Bu o zaman oldu ki. mən ustad Məhəmməd Füzulinin "Leyli və Məcnun"nu neçənci dəfəsi oxudum.

Oxudum və fikirləşdim; görəsən bütün azərbaycanlıların öydüyü bu əsərdən əslində nə qədər adam agahdır. Mənə görə bu rəqəm lap azdır. Xeyr, mən heç də hansısa qəzəldə hansısa incəlikdən mətləb anlayanları düşünmürəm. Mən bu möhtəşəm əsəri lap bəsit formada insanlarımızın çoxunun bilmədiyini iddia edirəm və buna görə də o əsərin maraqlı bildiyim hissələrini vaxt etdikcə "Vaqifin şirin dilində" yoldaşlarımla paylaşmaq qərarını verdim.
Beləliklə, "Leyli və Məcnun" biz orta məktəbdə oxunanda qadın hüquqsüzluğunu ifşa edən əsər kimi təqdim edilirdi. Bildirilirdi ki, Füzuli qadınların 5-ci sort insan sayılmasına göz yaşı töküb, saçlarını bu dərddən ağardıb. Oysa bunun səhv olduğunu ustad əsərdə təkzib edir və qadınları görün hansı formada aşağılayır.
Füzuli qızları neyçün adam yerinə qoymayıb?
Füzuli yazır ki, oğulsiz insan yox kimidir. İnsanı ölümsüz edən oğludur. Bəşərin və dövranın əsası və qaydası budur.
 Can cövhərinin əvəzi övladdır. Övladı olanın dünyada adı qalır. Xoş o kəsdir ki, övladdan yaryıb; qabiliyyətli oğlu var, dünya dəsgahını onunla bəzəyir, hörməti, izzəti onunla qazanır (şeirin ana dilimizə uyğunlaşdıran N. Rzadır)
Orjinalda şeir aşağıdakı kimidir
Fərzəndsiz adəmi tələfdir,
Baqi edən adəmi xələfdir
Nəsl ilə olur bəqayi-insan,
Nəzmi-bəşərü nizami-dövran.
Can cövhərinə bədəldir övlad;
Övlad qoyan, qoyar həmin ad.
Xoş ol ki, xələfdən ola xoşdil,
Dünyada bir oğlu ola qabil.
Pirayəsi ola dəstgahə,
Sərmayəsi ola izzü cahə.



30.11.11

2 aprel və 1 manat

2 apreldə firavanlıq, ədalət və demokratiya istəyən insanlar Ictimai Palatanın çağırışı ilə küçələrə çıxdı. Onları nə polis dəyənəyi qorxutdu, nə də eybəcər avtoritarizmin basqıları...


Bu insanlar 2 apreldə Azərbaycan xalqına atılan şəri yalanladılar; göstərdilər ki, xalq ölməyib, monarxiya ilə qardaşlaşmayıb, demokratik mübarizədən əl götürməyib.


2 aprel sabah inamın dirçəldiyi gündür. Hamıya bir daha aydın oldu ki, azərbaycanlılar kənardan zahirən nə qədər miskin, üzüyola, fağır və mağmın görünsə də, onlar təslim olmaq fikirində deyil. Ilk fürsətdəcə azərbaycanlılar bu rejimlə hesablaşmağa hazırdır.


 Ilham Əliyevin qulaqları yağır edən yeddi yüz minlik yeni iş yerləri, allı-güllü körpülər haqda çıxışlarının heç biri şərə simpatiya yaratmayıb. Burada qəribə bir şey də yoxdur. Heç azərbaycanlıların Ilham Əliyev və onun komandası ilə cığal bir intriqası da yoxdur. Insanlar rahat yaşayış istəyir, ədalət və azadlığa tamarzıdılar. Insanlarımız zəhmətlə çörək qazanmaq imkanından məhrumdular və anlayırlar ki, onlara bu sitəmi məchul bir xarici qüvvə, Azərbaycanı istəməyən yaman qonşulardan daha çox əliyevçi rejim yaradır.


2 apreldə avtoritar rejimə vurulan zərbənin hesabı indi bizim məhbəsdəki yoldaşlarımıza kəsilib.
 Indi sıra bizə yetişib. Xüsusilə o adamlara ki, aksiyalara müəyyən səbəblərdən çıxa bilmir, ancaq hər dəfə “ürəyim sizlərlədir, eşq olsun” kimi sözlərlə gün keçirirlər.


Dostlar, Ictimai Palata siyasi məhbusların ailələrinə və özlərinə maddi dəstək olmaq üçün bir fond yaratdıb. Indi heç kimdən xüsusi fədakarlıq və qəhrəmanlıq tələb edilmir. O hesabla tanış olmalı və ora hər kəs bacardığı qədər yardım etməlidir. Bu, bir vətəndaşlıq borcudur. Sizin bir manat yardımınız belə, önəmlidir. Bir manat yardımdan boyun qaçırmaq üçün elə bilirəm, kimsə nə bəhanə axtaracaq, nə də səbəb..


İctimai Palatanın Siyasi Məhbuslara Yardım Fondu

Access Bank


Müştərinin kodu 030 000002474


Hesab nömrəsi 001030241000029663 AZN


001030242000021367 USD


001030243000003661 EUR

29.11.11

Şair, hökmdarın hüzurundasan!!!

Turan Cavid Heydər Əliyevlə
Bu iki fotoya (başdakı və sondakı) diqqət yetirmənizi istərdim.
Birinci fotodakı xanım mərhum şairimiz Hüseyn Cavid əfəndinin qızı Turan Caviddir. Onun duruşunu görürsünüzmü? Əlləri cibində, Heydər Əliyev qarşısında ərimədən, əzilib bükülmədən tam bir şəxsiyyət!!! Ola bilər siz bunu etikasızlıq kimi də qiymətləndirəcəksiniz, öz işinizdi, mənsə bunu cavidana bir hərəkət sayıram. Turan xanımın atası da belə idi, hökmdarlar önündə sınmadı.
Və ikinci fotoya baxırıq. Anar və mərhum Qabil Heydər Əliyevin önündə. Əlləri öndən düyünlənmiş, boyunları da kölə kimi bükülü. Onlar hökumdarın hüzurunda həmişə əli-dilibağlı, boynu bükük olublar.

Fərqi siz də hiss edirsiniz deyilmi???
Onlar hökmdarın hüzurunda həmişə əli bağlı boynu bükükdürlər

28.11.11

Minlərlə azərbaycanlıya qucaq açan və qovan ölkə-Türkiyə


Yeraltı keçid

sonuncu yazı, əvvəli olub

Deportasiya olan qadınlar 1000 manat rüşvət hesabına Türkiyəyə keçdiklərini iddia edir

Mənzilləndiyimiz Kayseri əhalisi dindarlığı ilə seçilir. Bunu hicablı xanımların əksəriyyət təşkil etməsi və az qala hər addımda gördüyüm məscidlərə əsasən yazıram. Memar Sinan öz şəhərini də kəramətindən əskik etməyib. Kayserinin mərkəzi sayılan Cumhurriyət meydanının yaxınlığında onun əl işi olan “Kurşunlu Came” ucalır.  Kurşunlu Camenin arxa tərəfində bir yeraltı keçid var, dövlət başçısı İlham Əliyevin xətirnə dəysə də, bu keçidlə bağlı bir xatırlama edəcəyəm.

Yeraltı keçid də ölkənin avtoritar yoxsa demokratik olduğuna sübutdur

Bakıda bilirsiniz, hətta sovetlərin tikdiyi keçid tmir olandan sonra qırmızı lentə bürünür və İlham Əliyev onun qırımızı lentini kəsir, üstəlik keçidin ən gözəgəlimli yerinə öz adını, mərhum atasının isə “müdrik kəlamlarını” yazdırır. Kayseri keçidinin üzərində isə yalnız bu keçidə cavabdeh olan “Böyükşeher” bələdiyyəsinin adı və simvolu vardı. Keçid 1997-ci ildə açılıb, hazırda içərisində paltar satışı edən dükanlar var. Mən orda 10 ildir ticarət edən bir satıcıdan tam ciddiyətimlə bu keçidin açılışına o çağın preizdenti Süleyman Dəmirəlin qatılıb qatılmadığını soruşdum. Tacir təkar-təkrar məndən nə sualımı soruşduşdu və deyəsən axırda məni başdan xarab sayıb heç bir cavab vermədi...

Türk bayrağı

Dini hisslərlə paralel milli duyğuların da türkiyəlilər üçün önəmli olduğunu sezməmək mümkünsüzdü. Hətta bu hisslərin ifrata dayandığını söyləmək olar. Kayseridə elə bir bina yox idi ki. Ondan azı 10-15 qırmızı türk bayrağı sallanmasın. Qırımızı türk bayraqlarını ayaqqabı təmizləmə xidməti ilə məşğul olanların oturduqları yerdən asamasını görmək çox təsirli idi. Az keçmir bəlli olur; bayraqların PKK-ya qarşı əməliyyatda şəhid olan əsgərlərin ruhuna etiram əlaməti kimi sərgilənib.

Səssizlik

İngiltərə və ingilslərin xasiyyətindən bəhs edən “Palıd kökləri” kitabında V.Ovçinnikov ingilislərin küçədə səssiz hərəkətləri barədə maraqlı qeydlər edib. O, yazır ki, sanki gözəgörünməz səs rejissoru ingilslərin “xodunu” elə həddə alıb ki, onların danışığını başqaları eşitməsin. İngiltərədən dönədən sonra adama aydın olur ki biz o qədər hay-küyə öyrənişmişik ki, bunun heç fərqinə də varmırıq- deyə “Palıd kökləri”ndə yazır. Bu kitabı mən Kayseridə gəzərkən xatırladım. Nə
gizlədim, məndə belə düşüncə vardı ki, türkiyəlilər çox hay-küyçüdür. Bu düşüncəni yəqin ki, beynimə salan türk teleaparıcıları idi. Gümanımın əksinə onları çox səssiz küysüz gördüm. Nəhəng adam topalarının arasında elə gedirdim ki, lap Ovçinnikov yazdığı kimi, sanki onlarla aramızda səskeçirməyən divar var.
Lakin, ingislərdən fərqli olaraq türklərlə söhbət qurmaq su içmək qədər asandır. Onlar istənilən məsələdə sizə kömək, söhbət  etməyə hazırdılar. Mənə elə gəlirdi ki, azğımı açan kimi azərbaycanlı olduğumu bilərlər, deyilmiş. Ancaq az qala söhbət etdiyim hər türkün Azərbaycanla bağlı bir xatirəsi var. Şad olduğum bir məqamda bu; heç də təbliğ olunan kimi türklərin bizlərə üstən aşağı baxdığını görmədim, duymadım.
Olduğum şəhərdə avtobus və avtomobillər sıx olsa da, mən onların da siqnal səsinə həsrət qaldım. Deyilənə görə orda siqnal qadağandır. Bunu böyük hadisə kimi Bakıya çatar çatmaz dostlarıma danışdım, onlar isə mənə bizdə də belə bir qadağanın olduğunu dedilər. Qadağa var, əməl edən isə yoxdur- bu da bizim qonşu ölkədən fərqimiz.

Viza

Azərbaycandan Türkiyəyə gedənlərin sayı barədə konkret rəqəm əlimdə yoxdur. Ancaq bu rəqəm kiyafət qədər böyük olmalıdır. Türkiyəyə vizasız gediş imkanı azərbaycanlıların karına çox yarayır. Türkiyəlilərdən isə bizə gəlməyə üçün hələ də viza istənilir və bu onları çox narahat edir. Söhbət etdiyim türk ziyalıları Azərbaycanın viza siyasətini anlamaqda çətinlik çəkirlər.

Türkiyə-Naxçıvan sərhədi:qovulan azərbaycanlı qızlar
Türkiyədən qovulan azərbaycanlı qadınlar

Naxçıvan-Türkiyə keçid məntəqəsində 21  qadının heç bir etirazımıza baxmayaraq avtobusumuza mindirdilər. Onları türk polisi müşayət edirdi.  Hamısının pasportuna qara möhür vurulan bu qadınların Türkiyədən qovurdular. Niyəsini onlar əvvəlcə gizlətməyə çalışır. Məsələn, biri deyirdi ki, Vanda bərbər işləyirmi, əmək müfəttişliyi onun sənədsiz çalışdığına görə polisə təslim edib. Naxçıvan aeroportunda isə bu qadının rəfiqəsi etiraf etdi ki, “parexmaxer” kimi gətirilsə də sonrada onu insan alveri qurbanına çeviriblər və kazinoda işləməyə məcbur ediblər. “Deport” olunmuşlarda çox ötkəm danışırdılar. Az keçmir onlar atmacalara sərt bəyanatlarla cavab verirlər. Deyirdilər ki, onları yüngül həyat tərzi yaşamağa məcbur edən Azərbaycan hökumətidir, normal iş şəraiti olmadığından qadınlar pis yola gedirlər. Cəmi 24 yaşı olan X. rayonundan olan bir qadın isə az qala məni şoka saldı. O, həyatından gileyləndi-gileyləndi, axırda dedi ki, əşşi bizim camaata nə olur lap yaxşı olur, çünki çox itaətkardılar, Türkiyədəkilər isə belə deyil, bir problem olan kimi küçələrə tökülüşüb, məmurların dərsini verirlər.
Pasportlarına qara möhür vurulsa da, qadınlar o qədər də kefsiz deyildilər. “Bircə ölümə çarə yoxdur, 1000-4000 arası xərci var, yük maşınlarının arxasında pasportsuz da Türkiyəyə keçmək olur”-bunu mənə qadınlardan biri söylədi, yoldaşları da qınışaraq onun dediklırini təsdiqlədi.

İki xoş olmayan hekayət

Bizi Naxçıvana gətirən sürücünin sözlərinə görə hər həftə Türkiyədən deport olunan azı 10-15 qadını şəxsən o aeropatra daşıyır.
Türkiyə ilə uzun illərdir ticarət edən bir qadın isə başqa bir şeyə görə bizim xanımlardan mənə gileylənirdi. O deyirdi ki, qızı və bir çox qohumu türklərdə ərdədir. Tacir xanımın sözlərinə görə türk kişiləri bizim qadınlarla evlənməyə çox həvəslidirlər, allah tərəfi çox nəzakətli də ər olurlar: “ancaq bizimkilər də dinc bəndə deyillər, nə qədər qadın tanıyıram, gedir evlənir. Bir neçə aydan sonra evi oğurlayıb qaçırlar. Çox təəssüf edirəm ki, məqaləmi bu cür xoş olmayan sonluqla tamamlayıram.

YAP kimi yaramaz partiya...


Hörmətli dostlar, mən təklif edirəm ki keçmiş səhiyyə naziri, YAP-ın qurucusu Əli İnsanovu xatırlayaq. O indi 11 illik həbs cəzasını çəkir. Mən İnsanovun məhkəmə çıxışından bir sitat vermək istəyirəm, qoy onu xüsusən yap üzvü olan, yapa girməyə hazırlaşanlar oxusun və düşünsün.

"Əli İnsanov ixtiraçı alim olub, milyonlarla dollar qazanıb. Bu milyonları YAP kimi yaramaz bir partiyanı maliyyələşdirib.
..Mən həbs olunanda YAP-ın 160 min üzvü vardı. Bu 160 min YAP-çı həmin partiyanın yaradıcılarından biri olan Əli İnsanovun taleyinə baxıb nə nümunə götürəcək?

160 minlik YAP-dan nə gözləyirsiniz. Həmin o patyiya özü əzəcək sizi. Əgər o partiyanın sədaqətli üzvünün taleyi bvudursa bütün yapçılar bundan ibrət alsın".
(Ağır cinayətlara dair məhkəmə 2007-ci il 15 fevral

21.11.11

Türkiyə 2: oxumaq və istirahət üçün ucuz ölkə

Azərbaycandan çıxmağa 5 manat bəs edirmiş...

ikinci yazı 

Naxçıvan avtovağzalında mindiyimiz avtobusu Iqdırda dəyişirik. Iqdır Türkiyənin Naxçıvana ən yaxın şəhəridir. O qədər yaxındır ki, Naxçıvanın mərkəzindən ora getmək üçün 5 manat yol haqqı ödəmək bəs edir. Yeri gəlmişkən, Naxçıvandan Təbrizə də gedişhaqqı 5 manatdır. Bu barədə elanı oxuyanda “facebook”da yazmışdım ki, Təbrizin bu qədər yaxın olduğunu ilk dəfədir duyuram. Iqdırlıların çox kaloritli ləhcəsi var. Bu ləhcə özündə Naxçıvan, Güney Azərbaycan və Türk danışıq tərzlərini cəmləyib.

Afərin, Azərbaycan publisistikasına!

Kayseri
Iqdıra çatar-çatmaz, qəzet aclığımı həll etdim. Köşkdən biri 25 qəpiyə olmaqla, 3 qəzet alıb Kayseriyə gedən avtobusa əyləşdim. Hələ ki, avtobus yola düşməyib, sizə Türkiyə qəzetlərindən danışım. Türkiyənin, sağı, solu, mərkəzi təmsil edən istənilən qəzeti bizim ən tirajlı, ən populyar qəzetlə müqayisədə çox xoşbəxt görünür. Türkiyədə qəzetlərin səhifələri reklamın içində “itib-batır”. Bu üzdən sizin 16 səhifəlik “Azadlıq” qəzetini oxumağa sərf etdiyiniz zamanla 64 səhifəlik “Hürriyet”i oxumaq vaxtınız təxminən eyni olur. Azərbaycanda olarkən Türkiyə qəzetlərilə əsasən köşə yazıları səviyyəsində tanış olurdum. Türkiyədə isə “Hürriyet”dən “Zaman”a qədər çoxlu sayda qəzeti tam olaraq incələmək imkanım yarandı. Açıq yazmalıyam ki, məhdud və ağır şərtlər altında çalışmalarına baxmayaraq, Azərbaycan jurnalistlərinin bazara çıxardıqları məhsul qonşu ölkədən geri qalmır. Adi bir fakt: Mən Türkiyədə olarkən Ilham Əliyev Izmirə gedərək Rəcəb Tayyib Ərdoğanla qaz müqaviləsi imzaladılar. Bu müqavilənin mahiyyəti barədə yalnız “Posta” qəzeti nəsə balaca bir şey yazmışdı, qalanları ancaq orada kimin nə danışdığını iri fotolarla oxucularına təqdim etmişdilər. Həmin müddətdə isə bu anlaşmanın “ciki-biki”nə “Azadlıq”, “Yeni Müsavat” və “Bizim Yol” qəzetləri kifayət qədər yer ayırmışdılar, ekspertlərin, siyasilərin fikirlərini öyrənmişdilər.

Adambaşına düşən kafe və kitabxana sayı

Bizim əlçatmaz hesab etdiyimiz oxucu sayına və reklam səviyyəsinə baxmayaraq, Türkiyə yazarları da hallarından məmnun deyillər. Məsələn, “Hürriyet”in bir müəllifi iş adamlarına, az qala it abırı vermişdi ki, nə üçün R.T.Ərdoğana anasının vəfatına görə başsağlığı verməyə basırıq yaradırdınız, amma PKK-ya qarşı əməliyyatda şəhid olanların ailələrinə başsağlığı (nekroloqlar Türkiyə qəzetlərində böyük həcmdə və bizdəkindən fərqli - şablon ifadələr işlədilməyərək verilir - red.) verməkdə həvəssizsiniz. “Taraf” qəzetinin müxbiri isə türklərin mütaliə səviyyəsinin aşağı olmasını bir statistika əsasında ağır sözlərlə tənqid etmişdi. O yazır ki, Türkiyədə 1412 kitabxana, 570 min isə kafe var. Bu da o deməkdir ki, 49 min vətəndaşa 1 kitabxana, 122 vətəndaşa isə bir kafe düşür.

Bunları bizə irad tutdular!

16 saat yol gedəcəyimiz avtobus ilk andan sanki “qadağalar kamerası” idi. Avtobusun binəva nəzarətçisi bizim azərbaycanlılardan daha nə çəkmədi?..
Nəzarətçinin birinci iradı: Abilər, lütfən bir az yavaş konuşalım...
Ikinci: Abilər, lütfən telefonunuzu səssiz edərmisiniz?..
Üç: Abi, avtobusda bira (pivə - red.) içmənizə izn yox!
Dörd: Abilər, avtobusun yola düşmə vaxtıdır, durarmısınız?.. (yeməkxanadan qalxmaq istəməyən bizimkilərə)
Beş: Abilər, çəkirdəkə (günəbaxan tumu çırtlamağa - red.) izn yox!
Altı: Abilər, lütfən ayaqqabınızı geyiniz, rahatsızlıq verirsiniz (kimsə ayaqqabısını çıxarır, ətrafa pis qoxu yayılmasına tutulan irad - red.).

Bizim millət düzələndi...

Sadaladığım iradları oxuyarkən əsəbiləşəcəyinizə adım kimi əminəm. Tələsməyin, imkan verin, insanlarımızı tərifləmək üçün sizə əsas verim. Bəli, iradlar hamısı haqlı idi, bizimkilər ucadan danışır, telefonları susmur, oturanda durmaq istəmirdilər və s. Önəmli olan tutulan iradlara reaksiyalardır; siz məndən soruşun, tum çırtlamağa, pivə içməyə, ayaqqabını çıxartmağa icazə olmadığını biləndən sonra kimsə bu qadağanı pozmağa səy göstərdimi? Xeyr. Bu hal “bizim millət düzələn deyil” söyləyənlər üçün əlimdə çox güclü arqumentə çevrildi. Demək, yetər ki Azərbaycan insanının intizamlı həyat sürməsinə xidmət edən bir idarəetmə olsun. O zaman biz də çoxlarına örnək olacaq insanlara çevrilərik.

Onların və bizim üstünlüyümüz

Bir neçə kəlmə də sərnişinlərə göstərilən diqqət barədə. Əslində, yuxarıdakı iradlar sərnişinlərin rahat şəraiti üçün idi. Bu, heç də sürücünün səlahiyyətindən istifadə edib öz diqtəsini etməsi demək deyildi. Türkiyə avtobusu çiçək qoxuyurdu, 3-4 saatdan bir dayanacaqlarda avtobus çöl tərəfdən çirklənib-çirklənməməsindən asılı olmayaraq, yuyulub təmizlənir. Biz bu nümunəvi xidməti yol kənarında yemək üçün düşdüyümüz kafelərdə də gördük. Azərbaycanda səfərə çıxan hər kəsə yol kənarındakı kafelərimizdə olan dələduzluq, natəmizlik bəllidir. Bizim ölkədə yol kənarında oturub bir tikə çörək yemək hesabda 100 faiz aldanılacağına könüllü razılaşmaqdır. Yeməyin keyfiyyətindənsə, ümumiyyətlə, danışmağa dəyməz.
Türkiyədə kafelərdə diqqətimi çəkən məqamlardan biri yüzlərlə insana eyni anda panikasız şəkildə xidmətin təşkil edilməsi idi. Müştərilər qarışqa kimi qaynayır, buna baxmayaraq, stolların üstü ildırım sürətilə təmizlənir, sirafişlərin icrası üçün dəqiqələr itirilmirdi.
Haqlarını yeməyək, yol kənarındakı kafelərimizin də Türkiyədəkilərdən bir üstünlüyü var. Endiyimiz kafelərin hamısında ayaqyolu pullu idi. Şükür ki, bu zərərli hal, bizim tərəfə gəlib çıxmayıb.

Çay

Türkiyənin bu qəribəliyini də gördüm, az qala hər yerdə sizə pulsuz çay (onlar buna “çay ikram etmək” deyir - red.) təklif edir. Çayın bu qədər əlçatan olmasına baxmayaraq, kafedə bir balaca stəkan çay üçün 1 lirə (təxminən 50 qəpik - red.) ödəmək lazımdır.

Kayseri

Bu şəhər məşhur Memar Sinanın, hazırkı prezident Abdulla Gülün şəhəridir. Kayserililər ticarətcanlı olması ilə tanınır. Dostlarımdan biri ora gedərkən məni xəbərdar etmişdi: ehtiyatlı ol haa, onlar eşşəyi boyayıb adama dana əvəzinə satanlardı...
Ancaq mən sizin ürəyinizə su səpə bilərəm. Azərbaycandakı kimi dələduz satıcılar bəlkə də dünyanın heç bir yerində yoxdur, bizimkilərin yanında kayserililər “imam övladı” kimidir. Mənim isə zatən alış-veriş imkanım və planım olmadığından qayğım az idi.

Üzün gülmürsə...

Kayserililərin isə könüllərini ticarətə verdiyini bu şəhəri tanımaq üçün aldığım kitabdakı biznes haqda deyimlərindən öyrəndim. Onlardan paylaşım, bizimkilər də bilsin: “Üzü gülməyən, dükan açmasın”, “Cəhənnəmə gedən dönər, itirdiyiniz müştəri yox”, “Pulunu itirən etibarını da itirər”...

Örtülü bazar dostluğu pozmurmuş...

Kayseridə Cümhuriyyət meydanı ilə üzbəüz qala divarları, onun içində isə Türkiyənin ikinci böyük “Qapalı çarşı”sı var. “Qapalı çarşı”da ucuzluq göz qamaşdırır. Bizə 30-40 manata satılan malları 5-6 manata alırsan, hələ bir, sənə çay da ikram edirlər.
Orada Çin mallarının yerli bazara müdaxiləsinin səviyyəsi ilə maraqlandım. Satıcılar deyir ki, keçən ildən hökumət daxili bazarın qorunması üçün Çin mallarına əlavə vergilər yükləyib, ona görə də indi satışda onlar əhəmiyyətli dərəcədə azalıb.
Türkiyə bazarında maraqlandığım birinci qiymət ətlə bağlı oldu. Çünki mətbuatda ətlə bağlı çoxlu yazılar oxumuşdum, bu problemi çözmək üçün hökumətin ayrıca proqram qəbul etdiyini də bilirdim. Öyrəndim ki, baha olan mal ətidir, Kayseridə onun qiyməti 18 lirədən (təxminən 9 manat) başlayır, bəzi yerlərdə 20 lirə olduğunu da söyləyənlər var. Toyuq əti isə hədsiz ucuzdur. Səhv etmirəmsə, 1 manat.
Hiss edirəm ki, Seymur Baycanın romanlarındakı kimi, yeyib-içmək məsələsinə çox diqqət ayırıram. Bu, sonuncudur: ət baha olsa da, nə hikmətdirsə, ətdən hazırlanan nemətlər bizdəkindən ucuzdur. Məsələn, 70 qəpiyə aldığımız toyuq dönəri keyfiyyət və həcminə görə azı iki Bakı dönərinə ekvivalentdir.

Siqaretin tüstüsü kimi, qiyməti də canları yandırır

Türkləri qiymət sarıdan inlədən daha bir məhsul siqaretdir. Çəkən yoldaşlarımızın müqayisəsinə görə, Bakıda 1 manata olan siqaretlər orada 4-5 manataydı. Ayağımız düşərli oldu ama, orada olduğumuz zaman hökumət siqaret qiymətlərinə vergini azaltdı, bu isə qiymətdə nəzərəçarpan endirim yaratdı. Siqaret çəkənləri narazı salan başqa bir hal isə qapalı məkanlarda siqaret çəkmək yasağının olmasıdır. Bu yasağa əksər hallarda əməl olunur. Bu yasağı pozanlar üçünsə 69 lirə (təxminən 35 manat) cərimə var.

Yazının davamın bura tıklayaraq oxuya bilərsiniz

P.S. Kiçik bir müşahidə qətiyyən böyük bir ölkə haqqında ümumiləşdirilmiş xarakteristika sayıla bilməz. Müəllif oxuculardan dönə-dönə bunun nəzərə alınmasını xahiş edir